Перейти к основному содержанию

kursiv_in_telegram.JPG


10200 просмотров

Как прокуратура остановила газового монополиста в Костанайской области

Бизнесмены добились отмены предоплаты за газ

Фото: Shutterstock

Бизнесмены в Костанайской области не один год добивались отмены предоплаты за голубое топливо, поставляемое АО «КазТрансГаз Аймак». Спором между предпринимателями и монополистом заинтересовались сотрудники надзорного органа. Им пришлось обратиться с иском в суд.

Попытка номер…

В Костанае на прошлой неделе суд удовлетворил исковое заявление прокурора города Костаная к АО «КазТрансГаз Аймак». Надзорный орган требовал признать недействительными ряд пунктов публичного договора между газоснабжающей компанией и потребителями. Два из них закрепляют право поставщика взимать с бизнесменов 100-процентную предоплату за голубое топливо и не только. Согласно договору с филиалом АО «КазТрансГаз Аймак» оплачивать поставки нужно за месяц вперед. В том случае, если газ не использован полностью, бизнесмену приходится выкладывать сумму «начисления упущенной выгоды в размере 10% от невыбранного объема». Допускаются отклонения между цифрами в заявке и фактическим потреблением до 5% – в этом случае санкция не применяется. 

Предприниматели региона больше четырех лет пытаются изменить разорительные для них условия. Их юристы уже не раз пытались доказать в судах, что схема оплаты нарушает статьи Гражданского кодекса РК, предписывающие рассчитываться за коммунальные услуги по показаниям приборов учета. Представители бизнеса Костанайской области уже направляли предложения по изменению этих пунктов договора в правительство страны, Генпрокуратуру, антимонопольное ведомство, даже выигрывали судебные процессы, но типовой договор поставки природного газа для юридических лиц все равно остается прежним.

Наше дело правое

Теперь дело рассматривал специализированный межрайонный экономический суд Костанайской области. Представители надзорного органа подали иск и привлекли к процессу сотрудников местного филиала палаты предпринимателей, к которым также регулярно поступают жалобы от бизнесменов на действия компании-монополиста. 

«Акционерное общество является субъектом общественно значимого рынка, и в области, кроме него, никакого субъекта рынка, который бы реализовывал природный газ, нет. В силу того, что у бизнесменов нет альтернативы, они вынуждены заключать с АО «КазТрансГаз Аймак» договор и отказаться от работы с газовиками они не могут. Мы ссылаемся на Гражданский кодекс РК, ст. 488, диспозиция которой указывает, что оплата за фактическое потребление и определяется приборами учета», – подчеркнул в ходе заседания сотрудник прокуратуры города Костаная Василий Федяй.

Он поддержал довод, что, выполняя условия договора с филиалом АО «КазТрансГаз Аймак», бизнесмены несут серьезную финансовую нагрузку, оплачивая газовикам штрафы в качестве упущенной выгоды.

В свою очередь представитель газоснабжающей компании Оксана Марар в ходе судебного заседания доказывала, что пункт в договоре вполне законен и его наличие обоснованно.

«Включение подобного пункта в договоры необходимо для соблюдения баланса газа, для поддержания давления газа в системе. Нередки случаи повышения давления из-за излишков газа в трубах и создания аварийной ситуации. То есть мы говорим о безопасности. Во время процесса в столице эти доводы были приняты во внимание судом», – заключила Оксана Марар.

Она добавила, что за последние два года в судебные органы по этому поводу бизнесмены не обращались, а значит, их все устраивает. Кроме того, по ее словам, два года назад было завершено расследование, инициированное антимонопольным ведомством. По его итогам дело также передали в суд, действия АО «КазТрансГаз Аймак» были признаны антиконкурентными. Предприятие привлекли к административной ответственности, наложив штраф в размере почти 945 млн тенге, но оспариваемых сегодня прокуратурой пунктов не отменили.

«Следует отметить, что деятельность общества проверялась антимонопольным ведомством в 2016 году, и по пункту о предоплате в 100% нарушения законности выявлено не было. В Уральске в 2013 году рассматривалось дело по этому пункту, но и там суд прекратил производство по делу», – подчеркнула юрист.

В Костанае же прокуратуру поддержали и сотрудники регионального департамента по регулированию естественных монополий и защите конкуренции. Они озвучили обращения, поступающие к ним от субъектов бизнеса, не согласных с действиями АО «КазТрансГаз Аймак». 

«К нам постоянно обращаются потребители. Вот одно их них. 1 марта 2019 года ТОО «Меркурий» получило уведомление от акционерного общества о задолженности согласно акту сверки расчетов. Но ТОО акт не подписывало, как и протокол разногласия, в связи с тем, что не пришли к соглашению по этому вопросу. Этот факт подтверждает, что газовики требуют предоплату», – рассказала суду представитель госоргана Светлана Карпова.

По ее словам, расследования в отношении АО «КазТрансГаз Аймак» департамент по регулированию естественных монополий и защите конкуренции по Костанайской области проводит часто, но результаты отправляет в столицу. Таковы правила. Окончательную проверку и судебный процесс антимонопольное ведомство проводит там, где находится головной офис проверяемой компании. 

Решение об удовлетворении иска прокуратуры суд в Костанае огласил уже через три заседания. Но пока пройдена только первая инстанция. У сторон еще есть время подать апелляционную жалобу.
 


165 просмотров

Қазақстан сүт зауыттары шикізат тапшылығын сезінуі мүмкін

Өйткені қайта өңдеуге тапсырылатын сүттің тең жартысы Кедендік одақ техникалық талаптарына сай емес

Фото: Shutterstock

2020 жылдың 1 қаңтарында Қазақстанға аталмыш саланы ретке келтіру үшін берілген мерзім бітеді. Содан кейін стандартқа сай келмейтін сүт қабылданбайды. 

Тұяқ серпіп үлгермейсің...

Негізінде, өнім құрамы мен тазалығына қойылатын талаптар, шикізат жинаудың бекітілген ережесі бар. Кәсіпорындар мен жеткізушілер 2018 жылдан осы стандарттар бойынша жұмыс істеуі керек еді. Алайда бұл реформа тағы да 2 жылға шегерілген болатын.

Бұл туралы Қазақстан сүт одағының Павлодарға жұмыс сапарымен келген мамандары ескертті. Шикізат стандартқа сай болу үшін қорадағы малды қалай жемдеп-бағуды, оның сүтін жинау мен сақтау тәртібін үйрететін жол картасын әзірлеген. 

Қазақстан сүт одағының атқарушы директоры Владимир Кожевников БАҚ-қа арналған брифинг барысында:

«Аталмыш жол картасы өңделетін сүттің қауіпсіздігін қамтамасыз етуге бағытталған барлық шараларды қамтыған. Бұл – біздің саладағы басты талап.  Ал талапқа сай келмейтін шикізатты сүт өңдейтін кәсіпорындарға қабылдай алмаймыз», – деп мәлімдеді.

«Тұтынушылар таңдауын анықтайтын зерттеу нәтижесі тұрғындардың 34 пайызы қолдың сүтін еш алаңсыз пайдалана беретінін көрсетті. Ал оңтүстік аймақтарда халықтың 44 пайызы жеке қосалқы шаруашылықта сауылған сүттің сапалы екеніне сенімді. Яғни, көпшілік өңделмеген өнімді тұтынады деген сөз. Жол бойында сатылған сүтті алсаңыз, оның қандай жағдайда сауылғаны, қалай сақталғаны, қалай жеткізілгені белгісіз. Қазір далада күн ыстық, 38 градустан асады, ал әйелдер көшеде сүт сатып отыр»,– дейді жол картасының үйлестірушісі Сәуле Жанкина. 

Ал «Молсервис» ЖШС-нің директоры Сергей Чепурконың айтуынша, Кедендік одақтың стандарттары оған дайын емес шикізат жеткізушілерін тығырыққа тіреуі мүмкін. Қайта өңдеуші кәсіпорындар қазірдің өзінде тек үлкен қожалықтармен әріптестік орнатқанды жөн көріп, жеке шаруалармен жұмыс істеуден бас тартып жатыр. 

«Соңғы жылдары біздің компания бұндай проблемаларға тап болған жоқ, өйткені біз сенімді жеткізушілермен жұмыс істейміз. Егер бұрын шикізаттың жартысы ЖШС-лардан, жартысы жеке қосалқы шаруашылықтардан келсе, қазіргі кезде олардың үлесі 25% ғана», – дейді кәсіпкер.

Сонымен қатар ауылшаруашылық кооперативтерінің құрылуы шикізат сапасын арттыруға жасалған жақсы қадам деп пайымдайды кәсіпкер. Алайда бұл жерде тірліктің бәрі басшылардың кәсіби біліктілігіне келіп тіреледі.     

«Бұл өзгеріске дайын болмағандардың бәрінде өнімді өткізу тұрғысынан қиындық туындайды. Олар сүтті сатып ала салып, өткізіп, бірден ақшасын аламыз деп ойлайды. Бірақ бәрі оңай емес. Бірнеше жыл бұрын жекізушілермен үлкен қиындықтар болған еді. Сапасыз өнімді қабылдамай, сүт таситын көлікті қайтарып жіберіп отырдық. Соның бәрі жеке үйлерден жиналған сүт болатын», – дейді Сергей Чепурко.

Ауыл сүтті көп бере ме? 

Қазақстан сүт одағының мәліметтері бойынша, бүгінде елімізде сатылатын 1,5 млн тонна сүттің 77% -ын ұсақ шаруашылықтар өндіреді. Егер үлкен қожалықтардан алынатын сүтке ешқандай шағым болмаса, жеке мал ұстайтындарға айтылатыны жеткілікті. Өндірілетін шикізаттың шамамен 700 мың тоннасынан түрлі  кемшілік табылады, кейбірінде микробиологиялық көрсеткіштер жоғары болса, екіншісінен антибиотиктер табылған. Шикізат сапасына ауыл арасының алшақтығы, сүт жинау желісінің дамымауы, мамандар тапшылығы, ақыр аяғы сүт тапсырушылардың сауатсыздығы кері әсер етеді. 

Қазақстан Сүт одағының атқарушы директоры Владимир Кожевниковтың айтуынша, тағы бір үлкен мәселе – жазда сүт зауыттарына сүт артығымен жеткізілсе, қыста олар шикізаттан қысылады. Нәтижесінде зауыттар құрғақ сүт ұнтағына тәуелді, оның 90 пайызы  шетелден жеткізіледі. 

Жеке қосалқы шаруашылықтардың басын  кооперативтерге біріктіру кедендік одақтың техникалық талаптарына сай болуға ықпал етеді деп тұжырымдайды сүт одағының өкілдері. Қарағанды облысында осындай кооперативке бас біріктірудің жарқын мысалы бар. Айталық, «Нәтиже» ЖШС облыста 30-ға жуық сүт қабылдау пункті желісін құрған. Қабылдау пункттерінде сүт дереу сүзіліп, салқындатылады да,  оның тазалығы, сапасы тексеріледі, содан кейін кедендік одақ талаптарын сай, арнайы ыдыстарда зауытқа жеткізіледі.

«Егер сүт сапасыз болса, техникалық талаптар енгізе саласымен, шығынға батамыз. Сондықтан біз сүт тапсырушыларға шикізат сапасына қандай талаптар қойылатынын түсіндіріп, арнайы сүт қабылдау орындарын құрып жатырмыз. Бұл істен оң нәтиже шығады деп үміттенеміз»,– дейді «Нәтиже» ЖШС-нің директоры Дәулетбек Акпар. 

Оның айтуынша, әзірге айына 3-4 рет тапсырылатын сүт сапасы қойылатын талапқа сай болмай шығады.

Ал Жаманжол ауылының тұрғыны Светлана Мокишина 20 жылдан бері сүт өткізіп келеді. Оның айтуынша кооператив құрылғалы бері, өткізілетін сүтке қойылатын талап қатайған, дегенмен өз шикізатын тұрақты тапсырып тұруға мүдделі жергілікті тұрғындар бұл талаптарға тез бейімделіпті.

«Сүттің тексерістен өтпей қалуы сирек кездеседі, қойылатын талаптар да аса қиын емес, ең бастысы – тазалық сақталып, сүт беретін мал сау болса болғаны», – дейді Светлана Мокишина.

Дегенмен Сүт одағы өкілдерінің деректеріне жүгінсек, жеке шаруашылық иелері кооперативке кіруге аса құлықты емес. «Ауыл сүті» ЖШС директоры Қанат Әбдіғалиевтің пікірінше, оған халықтың бұндай бірлестіктің артықшылығы туралы хабарсыздығы себеп.

«Тұрғындарға кооперативтің не екенін, оған арнайы субсидия бөлінетінін, әр литр сүттен 10 теңге кооперативке қайтатынын түсіндіру керек. Бұл да ынталандыратын фактор.  Бағдарлама шыққанымен, ол туралы нақты ақпарат сүт тапсырушыларға жетпей жатыр», – деп пайымдайды Қанат Әбдіғалиев.

Ақпараттық технологиялардың көмегі 

Қазіргі кезде өндірушілер Collect mobile қосымшасын пайдалана бастаған. 

«Бұл қосымша сүт өнімділігіне әсер ететін факторларды анықтауға және сүт тапсырушылардың көрсеткіштерін бір жерге жинақтауға мүмкіндік беріп, қайта өңдеушілерге өз жұмысын дұрыс жопарлауға көмектеседі. Мәселен, осы ауданда сүтті сиырлар азайып бара жатса, олар мал тұқымын асылдандырады. Бұл өз кезегінде сүт тапсырушылардың шикізаты көбейіп, табысының артуына ықпал етеді», –деп түсіндірді БҰҰ Азық-түлік және ауылшаруашылық ұйымының агроөнеркәсіп бойынша экономисті (FAO) Инна Пунда.

Инна Пунданың айтуынша, бұл ноу-хаудың  басты міндеті – сүт өндірісі тізбегін «тапсырушы-өндірушіге» дейін қысқарту. 

«Қазіргі кезде сүт өндірісі тізбегінде сүт тапсырушылар мен зауыт емес, алыпсатарлар жақсы пайда тауып отырғаны айқын. Өкінішке қарай, алыпсатарлықтың арқасында күніне бірнеше мың доллар табатындар бар. Олар шаруалардың хабарсыздығын пайдаланып, зауытты шикізатқа тәуелді етіп, өз ойларындағы бағаны қоюға мүдделі»,– деп тұжырымдайды сарапшы.
 

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Читайте нас в TELEGRAM | https://t.me/kursivkz

Вопрос дня

Архив опросов

Как вы провели или планируете провести отпуск этим летом?

Варианты

svadba.jpg

Цифра дня

старше 20 лет
половина продаваемых авто в Казахстане

Цитата дня

Земля должна принадлежать тем, кто на ней работает. Земля иностранцам продаваться не будет. Это моя принципиальная позиция

Касым-Жомарт Токаев
президент Республики Казахстан

Спецпроекты

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Биржевой навигатор от Freedom Finance

Биржевой навигатор от Freedom Finance


KAZATOMPROM - IPO уранового гиганта
Новый Курс - все о мире инвестиций

Банк Хоум Кредит

Home Credit Bank


Новый Курс - все о мире инвестиций
Новый Курс - все о мире инвестиций