Перейти к основному содержанию


36743 просмотра

Как возвращение Атамбаева повлияет на отношения Казахстана с Кыргызстаном?

Эксперты считают, что одним из особых пунктов разногласий между экс-президентом КР Атамбаевым и действующим Жээнбековым считается отношение официального Бишкека к руководству Республики Казахстан

Экс-президент Кыргызстана Алмазбек Атамбаев вернулся в большую политику. Но в борьбе за влияние на принимаемые решения в стране он уже не сможет противостоять нынешнему президенту Жээнбекову и вряд ли окажет серьезное влияние на взаимоотношения Казахстана и Кыргызстана, считают эксперты из КР. Подробности в материале «Къ».

Минувшую субботу 7 апреля в Кыргызстане ждали с особым нетерпением. Ожидалось, что именно в этот день празднования 8-й годовщины апрельской революции экс-президент Кыргызской Республики Алмазбек Атамбаев встанет во главе шествия, которое пройдет по центральным улицам Бишкека. Поскольку предполагалось, что в шествии примет участие до 10 тысяч сторонников Атамбаева, в кыргызском сегменте социальных сетей высказывались мнения, что тем самым бывший президент покажет действующему президенту Жээнбекову, что он не просто так вернулся в большую политику и с его силой необходимо считаться.

Атамбаев начинает и пока проигрывает

Вот только что-то у Атамбаева пошло не так. Никакого шествия так и не состоялось, как не появился экс-президент Кыргызстана на церемонии возложения цветов к мемориальной стене памяти погибших в апрельских событиях 2010 года в комплексе «Ата-Бейит», куда он был приглашен Сооронбаем Жээнбековым вместе с Розой Отунбаевой, возглавлявшей Кыргызстан в период 2010-2011 гг. И если Роза Отунбаева пришла на церемонию впервые после 2016 года, то отсутствие Атамбаева было объяснено секретариатом социал-демократической партии Кыргызстана тем, что экс-президент заболел.

Возможно, так оно и произошло на самом деле. Вот только весьма показательным стало появление в тот же важный для Кыргызстана день информации о подписанных президентом Жээнбековым распоряжениях об отставках директора Службы анализа и прогнозирования рисков ГКНБ Болота Суюмбаева и председателя ГКНБ Кыргызской Республики Абдиля Сегизбаева, которые считались людьми Атамбаева. За день до этих распоряжений в кыргызской прессе появились многочисленные рассуждения и о вероятной отставке еще одной креатуры Алмазбека Атамбаева – Генерального прокурора КР Индиры Джолдубаевой.

Все это вместе позволяет предполагать, что Атамбаев уже не является другом и спонсором президента Сооронбая Жээнбекова, о чем он неоднократно говорил в ходе президентской гонки в 2017 году. Даже несмотря на свое возвращение в большую политику 31 марта 2018 года, официально возглавив правящую социал-демократическую партию Кыргызстана. Ту самую партию, от имени и при непосредственной поддержке которой Жээнбеков стал президентом Кыргызстана. И чтобы понять, насколько эти предположения верны, «Къ» попросил прокомментировать наблюдаемую «игру престолов» по-кыргызски политолога из Бишкека Игоря Шестакова и политического обозревателя ряда кыргызстанских общественно-политических изданий Махинур Ниязову.

Был другом, стал соперником

По наблюдениям Игоря Шестакова, такое явление, как друзья в политике, скорее исключение, чем правило. В полной мере это относится и к взаимоотношениям между действующим главой Кыргызстана и экс-президентом Атамбаевым. Их можно назвать лишь политическими соратниками.

«Сейчас Сооронбай Жээнбеков, как глава государства, вряд ли себя позиционирует с СДПК. Хотя, безусловно, и эта партия, и Алмазбек Атамбаев внесли решающий вклад в его победу на президентских выборах. Однако сейчас Сооронбай Жээнбеков наверняка не нуждается в некоем партийном кураторстве со стороны Алмазбека Атамбаева», – заметил в своем комментарии «Къ» Игорь Шестаков.

При этом политолог обратил внимание нашего издания на вполне логичные действия Жээнбекова по формирование собственной команды. «Иначе его могут обвинить в лоббировании интересов или зависимости от СДПК», – подчеркнул Игорь Шестаков, отметив, что этой партии в ближайшее время придется сдавать нелегкий экзамен на консолидацию своих рядов. Связано это с возможным выходом из ее рядов родного брата Сооронбая Жээнбекова – Асылбека, которому Алмазбек Атамбаев несколько раз предлагал сдать депутатский мандат в Жогорку Кенеше, дабы в будущем не навредить действующему президенту. «Пока сложно сказать, как партия сохранит единство, если ее покинет Асылбек Жээнбеков, который имеет в СДПК немало единомышленников и является влиятельным политиком», – отметил Игорь Шестаков.

О наметившемся противостоянии между бывшим и действующим президентами Кыргызстана рассказала «Къ» и Махинур Ниязова. «Прошедший 31 марта съезд СДПК фактически доказал, что разговоры о том, что между Сооронбаем Жээнбековым и Алмазбеком Атамбаевым существуют разногласия, оказались отнюдь не слухами. Экс-президент в довольно жесткой форме раскритиковал своего «друга». Это свидетельствует о том, что Атамбаев недоволен самостоятельностью Жээнбекова.

В частности Атамбаев считает, что действующего президента вводят в заблуждение люди из его окружения, подсовывая документы, которые он, как в случае с выступлением на Совете безопасности 8 февраля 2018 году (о борьбе с коррупцией в верхних эшелонах власти. – «Къ»), зачитывает не глядя. Поэтому Атамбаев якобы и вынужден вернуться в политику, иначе «кто же будет говорить Жээнбекову неприятные вещи?!», – заметила в беседе с «Къ» Махинур Ниязова.

На что разозлился Атамбаев

Кстати, одним из особых пунктов разногласий между Атамбаевым и Жээнбековым считается отношение официального Бишкека к руководству Республики Казахстан. По информации Махинур Ниязовой, в правительственных кулуарах было много разговоров о недовольстве Атамбаева решением Жээнбекова поехать на мартовский саммит лидеров стран Центральной Азии в Астану. «Отмечалось, что Атамбаев просил отправить туда премьер-министра Сапара Исакова. Но Сооронбай Жээнбеков отказал. Сам полетел. Еще больше Атамбаева вывела из себя облетевшая Кыргызстан фотография, где Нурсултан Назарбаев подходит к Жээнбекову. То, что он недоволен хорошими отношениями Назарбаева и Жээнбекова – очевидно», – отметила Махинур Ниязова.

Несмотря на особую позицию Алмазбека Атамбаева по отношению к официальной Астане, о важности сотрудничества между Кыргызстаном и Казахстаном заметил в беседе с «Къ» и Игорь Шестаков. «Казахстан был, есть и будет одним из стратегических партнеров Кыргызстана. За внешнюю политику в нашей стране сейчас отвечает Сооронбай Жээнбеков, который буквально сразу с момента своего избрания, обозначил конструктивный курс на сотрудничество с Астаной. И очень важно, чтобы кыргызстанские и казахстанские предприниматели, а также обычные граждане наших стран не испытывали проблем при пересечении границы. Для того, чтобы такие проблемы впредь не возникали, и должны эффективно работать президенты и правительства обоих государств», – подчеркнул Игорь Шестаков.

В ожидании «реванша»

Между тем после событий последних дней, в социальных сетях Кыргызстана появилось новое мнение, согласно которому Атамбаев может взять «реванш» у Жээнбекова, в том числе и по вопросу об отношениях с официальной Астаной. Другое дело, что сделать это, обладающий многомиллионным состоянием экс-президент Атамбаев, может только инициировав досрочные выборы в Жогорку Кенеш (парламент Кыргызстана. «Къ»), став после них в случае победы СДПК либо Торагой (спикером парламента. «Къ»), либо премьер-министром. И здесь мнения наших экспертов несколько разошлись.

Так, Игорь Шестаков считает этот сценарий вполне реальным. «Партии «Республика» и «Ата-Мекен» остались без своих лидеров (Омурбек Бабанов из «Республики» покинул Кыргызстан из-за обвинений в попытке захвата власти, а Омурбек Текебаев из «Ата-Мекена» находится под арестом по обвинению в мошенничестве и коррупции. «Къ»), и их политические позиции сильно ослабли. Далеки от устойчивости партии «Кыргызстан» и «Онгуу – Прогресс». Поэтому вполне реально, что осень Кыргызстан начнет с такого сценария. Правда, для этого сценария на политической арене нашей страны должны появиться новые влиятельные объединения», – заметил в беседе с «Къ» политолог из Бишкека.

В свою очередь Махинур Ниязова считает, что Сооронбай Жээнбеков сделает все возможное и невозможное, чтобы не допустить досрочных выборов в Жогорку Кенеш, поскольку они ему крайне невыгодны. «Большинство депутатов тоже не хотят досрочных выборов. Потому как понимают, что не попадут в новый состав парламента, поскольку Атамбаев наверняка отсеет всех «непослушных». И все это вызывает тревогу, так как наметилась тенденция деления на север-юг. Многие делегаты, которых с подачи Атамбаева не пустили на съезд правящей СДПК – южане. И депутаты, которыми недоволен экс-президент – южане. Наконец, Сооронбай Жээнбеков – южанин», – заметила в своем комментарии «Къ» Махинур Ниязова.

Как бы то ни было, но пока отношения между Кыргызстаном и Казахстаном можно назвать позитивными. Во всяком случае, после встречи Жээнбекова и Назарбаева товары из Кыргызской Республики вновь появились на полках казахстанских магазинов и гипермаркетов. Соответственно, остается надеяться, что все вероятные действия экс-президента Кыргызстана Алмазбека Атамбаева не навредят гражданам наших стран.


1 просмотр

Президент Қасым-Жомарт Тоқаев командасын жасақтай бастады

Кейбір күтпеген тағайындаулар, ел басқарудағы жаңа үрдістен хабар бергендей

Фото: Аскар Ахметуллин

Қазақстан президенті ұлықтау рәсімі өте салысымен, жаңа үкіметті жасақтай бастады: мемлекет билігінде жаңа есімдер пайда болды. Мемлекет басшылығындағы кейбір күтпеген тағайындаулар, ел басқарудағы жаңа үрдістен хабар бергендей. 

Президент ең әуелі ҚР президенті әкімшілігі басшысын тағайындады. Бұл қызметке тәжірибелі саясаткер Бақытжан Сағынтаев келді. 2019 жылдың ақпанында Нұрсұлтан Назарбаевтың үкімет жұмысына қатысты айтқан сынынан соң, ол премьер-министр қызметінен кетсе де, ел басшылығында қалды. Наурыздың 1-24 аралығында ҚР Мемлекеттік хатшы қызметін атқарған Сағынтаев, Тоқаевтың алғашқы жарлығының бірі негізінде Президент әкімшілігін басқаратын болды. ҚР президенті әкімшілігі басшысының әлеуметтік желілерде жеке аккаунты жоқ. 

Қазақстан саясатындағы салмақты саясаткерлердің бірі Кәрім Мәсімов ҰҚҚ төрағасы  ретінде өз орнында қалды. 
К.Мәсімовтың мемлекеттік лауазымды қызметте жүргеніне 19 жылға жуықтады. 2000 жылы Мәсімов 35 жасында көлік және коммуникация министрі болып тағайындалған еді. Кейіннен экономика және бюджеттік жоспарлау министрі, Тұңғыш президент әкімшілігінің жетекшісі болып, екі рет ел Үкіметін басқарған. Кәрім Мәсімов 2016 жылдың қыркүйегінен ҚР ҰҚҚ төрағасы қызметінде.  Facebook пен  Twitter әлеуметтік желілерінде жеке парақшалары болғанымен, ол жақта аса белсенді емес. 

Ал 15 маусым күні Кәрім Мәсімовтың өкілеттілігі кеңейді: президент жарлығымен ҰҚҚ-ға «Сырбар» сыртқы барлау қызметі қосылды. Ол бұрын тікелей Қазақстан президентіне бағынатын жеке құрылым еді. 

Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі Мемлекеттік қызмет істері жөніндегі агенттік болып қайта құрылды. Ал Сыбайлас жемқорлыққа қарсы ұлттық бюро ел президентіне тікелей есеп беретін агенттік мәртебесін алды. 49 жастағы Анар Жайылғанова Мемлекеттік қызмет істері жөніндегі агенттік төрағасы қызметіне тағайындалды. Анар Жайылғанованы қоғамдық тұлға деп айту қиын. Бұл оның бұрынғы жұмысымен байланысты болуы мүмкін. Бұған дейін ол  Оңтүстік Қазақстан облыстық сотында, 2004-2008 жылдары Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының судьясы болып қызмет етсе, 2016 жылға дейін Конституциялық Кеңестің мүшесі болды. Осы күнге дейін «Нұр Отан» партиясы атынан ҚР Парламенті Мәжілісінің депутаты болған. Әлеуметтік желілерде Анар Жайылғанованың жеке парақшасы байқалмайды. 

Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес қызметінің төрағасы болып Алик Шпекбаев тағайындалды. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің 61 жастағы төрағасы – ішкі істер қызметінде бұрыннан келе жатқан, басқа салаға бет бұрмаған маман.

Шпекбаевтың аты жалпақ жұртқа 2003 жылы белгілі болды, ол кезде ҚР Ішкі істер вице-министрі болып тағайындалған еді. Елдегі сыбайлас жемқорлықпен 2014 жылдан күресіп келеді. 2017 жылдан бері Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің төрағасы қызметін атқарып келді. Оның Facebook пен Twitter-де парақшалары бар, олар тұрақты түрде жаңарып тұрады. 

Қасым-Жомарт Тоқаевтың жарлығы бойынша, елімізде Білім және ғылым министрі ауысты. Қоғам назарындағы мемлекеттік құрылымды енді Асхат Аймағамбетов басқарады. 37 жастағы тарих пәнінің мұғалімі министр орынтағына Қарағанды облысы әкімінің орынбасары қызметінен ауысып келді. Аймағамбетов соңғы жұмыс орнына дейін, 2017 жылдың тамызы – 2019 жылдың қаңтары аралығында Білім және ғылым вице-министрі қызметін атқарған. Білім саласына келген жаңа басшының Facebook әлеуметтік желісінде парақшасы бар, ол оны үнемі жаңартып отырады. 

55 жастағы Ақтоты Райымқұлова Мәдениет және спорт министрі болып тағайындалды, ол 2016 жылдан бері вице-министр қызметін атқарған. Ақтоты Райымқұлованың қызметі туралы іскерлік және қоғамдық-саяси басылымдарда аз айтылғанымен, мәдениет және өнер саласындағы БАҚ-та Райымқұлованың шығармашылығы туралы 90-жылдардан бері жазылып келеді. Жаңа министрдің әлеуметтік желілерде парақшасы жоқ. 

Сонымен қатар, Тоқаевтың командасында 40 жастағы Мағзұм Мырзағалиев кірді. Бұған дейін Мұнай және газ вице-министрі, Энергетика министрінің орынбасары қызметін атқарған шенеунік президент жарлығымен Экология, геология және табиғи ресурстар министрі болып тағайындалды. Мырзағалиевтің 3 жоғары білімі бар, соның бірі – «халықаралық экономист». 

«Мемлекеттік басқару жүйесін одан әрі жетілдіру» аясында Цифрлық даму, қорғаныс және аэроғарыш өнеркәсібі министрлігі қайта құрылды. Жаңарған министрлік азаматтық сипат алып, ендігі жерде аталмыш мекеме Цифрлық даму, инновация және аэроғарыс өнеркәсібі деп аталады.  Осы себепті де болар, қайта құрылған министрлік басшысының есімі бірден аталған жоқ. Кейіннен 46 жасар Асқар Жұмағалиев өз орнын сақтап қалғаны белгілі болды. Бұл министрдің 4 жоғары білімі, соның ішінде әскери инженер деген атағы бар. Бұған дейін Жұмағалиев байланыс және ақпарат министрлігін, Көлік және коммуникация министрлігін басқарғаны белгілі. Одан бөлек, «Қазақтелеком» АҚ мен «Қазатомөнеркәсіп» ҰАК тізгінін де ұстаған.  2017-2019 жылдар аралығында премьер-министрдің орынбасары қызметін атқарған. 

Қазақстан президентінің іс басқарушысы болып 49 жастағы Ерлан Баттақов тағайындалды. 2019 жылдың наурызынан қолға алған қызметі Қасым-Жомарт Тоқаевтың маусымдағы жарлығымен ресми бекітілді. Ол 2017 жылдан бері ҚР Президенті іс басқарушысының орынбасары қызметін атқарған. 

Баттақов Бюджеттік бағдарламаларды жоспарлау және қаржыландыру бөлімінің қаржы және талдау оталығы басшысы қызметіне 2007 жылы келген.  Әлеуметтік желілерде Ерлан Баттақовтың белсенділігі байқалмайды.

51 жастағы генерал-лейтенант Әнуар Садықұлов Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қауіпсіздік қызметінің жаңа басшысы болып тағайындалды. Соңғы бес жылда Садықұлов «Арыстан» арнайы қызметін басқарды, сонымен бірге ҚР ҰҚҚ төрағасының орынбасары қызметін қатар алып жүрді. Садықұлов Қазақстанның ұлттық қауіпсіздік құрылымдарында 1992 жылдан бері қызмет ететіндіктен, оның әлеуметтік желілерде тіркелмегені түсінікті. 

Қасым-Жомарт Тоқаев бірнеше әкімді де ауыстырды. Жаңа президентті ұлықтау күнінде ел астанасына жаңа әкім тағайындалды. Сауда министрі болып тағайындалған Бақыт Сұлтановтың орнына 41 жастағы Алтай Көлгінов келді. Ол халықты Facebook, Twitter және Telegram сынды әлеуметтік желілер арқылы байланыс орнатуға шақырды.

Бұған дейін БҚО әкімінің орынбасары болған 49 жастағы Ғали Есқалиев облыс тізгінін өз қолына алды. Бұл – Есқалиевтің жоғары лауазымдағы алғашқы қызметі. Ол туған жері Батыс Қазақстанға оралмас бұрын, Жамбыл және Ақтөбе облысы әкімінің орынбасары болған. Әлеуметтік желілерде Ғали Есқалиевтің жеке парақшасы жоқ.
 
Маңғыстау облысына 56 жастағы Ералы Тұржановтың орнына 55-тегі Серікбай Тұрымов әкім болып келді. Басқа облыс әкімдерінен айырмашылығы, Тұрымов Маңғыстау облысынан өзге аймақтарда жұмыс істемеген, Өзінің мемлекеттік қызметін 2004 жылы Түпқараған ауданы әкімі лауазымынан бастады. Кейіннен Маңғыстау облысы әкімінің орынбасары, Ақтау қаласы мен Жаңаөзен қалалық әкімдігінің басшысы болды. Кейінгі кезде облыстық мәслихаттың спикері қызметін атқарды, оның әлеуметтік желілерде аккаунты жоқ.

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Читайте нас в TELEGRAM | https://t.me/kursivkz

Вопрос дня

Архив опросов

Депозиты в какой валюте вы предпочитаете?

Варианты

Цифра дня

старше 20 лет
половина продаваемых авто в Казахстане

Цитата дня

Земля должна принадлежать тем, кто на ней работает. Земля иностранцам продаваться не будет. Это моя принципиальная позиция

Касым-Жомарт Токаев
президент Республики Казахстан

Спецпроекты

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Биржевой навигатор от Freedom Finance

Биржевой навигатор от Freedom Finance


KAZATOMPROM - IPO уранового гиганта
Новый Курс - все о мире инвестиций

Банк Хоум Кредит

Home Credit Bank


Новый Курс - все о мире инвестиций
Новый Курс - все о мире инвестиций