Перейти к основному содержанию

bavaria_x6_1200x120.gif


345 просмотров

Қазақстандық банктер бизнес үшін өз дерекқорын ашуда

OpenAPI қолма-қол емес төлем мен электронды сауда айналымын арттырады

Фото: Shutterstock

Алдағы бірнеше жылда Қазақстанның ІТ нарығында ашық API трендке айналуы мүмкін. Айта кететіні, бұл бағыттағы прогресс тек жеке банктер деңгейінде ғана емес, мемлекет тарапынан да байқалады, ол бизнестің мемлекеттік деректерге қолжетімділігін қамтамасыз етудегі алғашқы қадамын жасады. Енді ашық платформаларды заңдық тұрғыда реттеуге қатысты келесі қадамды Ұлттық банк жасауы тиіс.

OpenAPI (Application Programming Interface – Қолданбалы бағдарламалау интерфейсі) – сервистермен жұмыс істеуге арналған әмбебап интерфейс. Былайша айтқанда, сервис иелері  үшінші тарапқа өз жүйелеріне басқарылатын доступ береді. Түрлі дерекқорға қосылу үшін бұндай өзара ықпалдастық жеке компаниялар арасында немесе мемлекеттік компаниялар және жеке бизнес арасында да жүруі мүмкін. 

Ұлттық банк OpenAPI-ді реттеу мәселелерін 2018 жылдың көктемінде талқылай бастаған. Қаржы саласына ашық платформаларды енгізу мәселесі өткен жазда реттеуші мен екінші деңгейлі банктердің жұмыс тобында да талқыланған. Айта кету керек, OpenAPI – «Цифрлық Қазақстан» бағдарламасының бір бөлігі, қазірдің өзінде Еgov порталының «Ашық деректер» бөлімінде ішінара жүзеге асырылып жатыр. «Цифрлық Қазақстанның» сайтында қаржы саласында ашық платформаларды құру мәселесін реттеу 2020 жылға жоспарланғаны жазылған. Бұл жобаның мақсаты – электронды сауда айналымын арттырып, қолма-қол емес төлем көлемін көбейту. 

Қазіргі жағдай қандай?

Бүгінгі күні бірнеше банк қолданыстағы заңнама аясында-ақ өз платформаларын ашқан, ал бірнешеуі бұндай қадамға дайын екенін де мәлімдеді. Бұл бағыттағы жұмыс «тыйым салынбаған, яғни рұқсат етілген» деген ұстаныммен жүріп жатыр. Айталық, Альфа-Банк қазірдің өзінде ашық API ұсынып отыр. 

«Бұл API «Жеке деректер» туралы заңға қайшы емес, қазірдің өзінде деректерді ашық ұсынып, серіктес тауып жатырмыз. Нақты айтсақ, оларды финтех-компаниялар пайдалануда. Ашық API платформасының жобасы бір жыл бұрын дүниеге келген. Қазіргі таңда API арқылы айына  12 миллион сұраным өтеді», – дейді «Альфа-Банк»  ақпараттық технологиялар бөлімінің атқарушы директоры Андрей Сабынин.

Банк әзірлеуші компаниялар үшін мемлекеттік деректер қорымен байланысы бар бірнеше сервисті ашқан. «Бұл әкімшілік айыппұлды іздеу  мен оларды төлеуге қатысты сервистер. Бізге көптеген финтех-компаниялар мен стартаптар қосылды. Бұлардан бөлек, Okauto.kz, Kolesa.kz сынды порталдар біздің серіктесіміз, олар автокөлік айыппұлы туралы АРІ арқылы біліп, біздің эквайрингті қолданады. Банк осы интернет-эквайринг қызметін ұсыну арқылы пайда тауып отыр: бізге әрбір интернет-транзакциядан аз-маз комиссия түседі. Осылайша «Жеке деректер туралы» заңды толық сақтай отырып, банкке нақты кіріс алып келетін сервистерді қолдануға болады. Ашық API  платформасы арқылы ақша табуға болатын жол осы, – дейді Сабынин.

Қазіргі кезде OpenAPI енгізу жөнінде қандайда-бір норматив жоқ. Дегенмен, нарық осы бағыттағы нормативтердің пайда болуын күтіп отыр, оған қоса, реттеуді Ұлттық банк өз мойнына алуы керек. 

«Еуропада «екінші төлем директивасы» бар, ол банктердің үшінші тұлғаларға жекелеген қызмет түрлерін көрсетуін міндеттейді. Клиент келісімін берген жағдайда, бұл сервис үшінші жаққа оның есепшотының жай-күйі, төлем операциялары туралы ақпарат бере алады»,– дейді Сабынин. 

Спикердің айтуынша, OpenAPI мобильді банк форматындағы әмбебап қосымша жасауға мүмкіндік тудырады. Бұндай қосымшалар банк агрегатына айналып, клиент ол арқылы әртүрлі банктегі өз қаржысын басқарып, түрлі операцияларды бір қосымша арқылы жүзеге асыра алады. «Осылайша сіз қызметін пайдаланатын әр банктің қосымшасын жеке-жеке жүктеудің қажеті болмай қалады, алайда қазіргі заңнама бұндай жобаларды жүзеге асыруға мүмкіндік бермей тұр», – деп атап өтті Андрей Сабынин.
          
SAS Қазақстан компаниясының бас директоры Андрей Суставовтың айтуынша, клиент бір қосымша арқылы түрлі банктердегі есепшоттарды басқарып қана қоймай, несие алып, өзінің төлем қабілетін да растай алады. «Өзге ақпараттық жүйе мен ұйымдардың келуі – банктің қаржылық өнімдері мен қызметін тарату каналдарын кеңейтеді. Сондай-ақ банктер осы жүйе мен ұйымдардың сервистеріне қол жеткізеді, бұл өз кезегінде банкке жаңа қызмет түрін ұсынуға мүмкіндік тудырады. Бұл ретте бәсеке де артады, әрбір банк өз клиентін ұстап қалуға ұмтылады, дегенмен, ол нарықты дамытады, –  деп атап өтті Суставов.                 
   
Бұндай шешімдер клиент үшін өте ыңғайлы болса, ал банктер арасындағы бәсекелестік арта түседі деп пайымдайды сарапшы. ЕДБ-ге нақты клиенттерін анықтап, оны өзгерелерден бөліп алу керек. Ал банкаралық аударым үшін алатын комиссия да төмендейді, дегенмен табыс табуға мүмкіндік беретін жаңа бизнес-модель мен жаңа сервистер пайда болады.
 
Smart Pay бас директоры Олжас Құндақбаев қазірдің өзінде салық органдары мен Әділет министрлігінің дереккөзіне қосылған жеке сервистер бар екенін айтады. Мәселен, Kompra.kz жобасы контрагенттердің бар-жоқтығын тексерсе, ал «Подпиши.Онлайн»  сервисі еңбек шарттарына қол қоюды автоматтандырады. easypay.kz ресурсы жеке кәсіпкердің  салық пен әлеуметтік аударымдарын төлеуіне мүмкіндік береді. «Оны ақшаға айналдыру жолын бизнес өзі таңдайды. Бұл не жазылым, не онлайн-тапсырыс арқылы төлем жасау болуы мүмкін» дейді Құндақбаев.

OpenAPI-ді реттеуде көп мәселе жеке деректер мен мемлекеттік құпиямен байланысты, қазір оның қайсысын жарялауға болатыны, қайсысын құпия ұстай тұру қажеттігі шешіліп жатқанын айтты. «Бұл тақырып «Цифрлы Қазақстан» бағдарламасы жүзеге асырылып жатқан соң, өзекті болып тұр. Сервис жасау үшін нарыққа деректер керек, ал ашық кеңістікте қажетті деректер тапшы, бұл істің алға жылжуына сол кедергі болып тұр» – дейді Құндақбаев. 

Оның қолындағы ақпаратына сүйенсек, Қазақстанның аталмыш саласындағы компаниялары деректерге қол жеткізе алатын бірегей орпетор – шлюз құруды жоспарланған. Бұл тұрғыда заңдық шешім қабылданбағанымен, ол төлем нарығына үлкен серпіліс берер еді. Ол өз кезегінде айналымдағы қаржының көлеңкеден шығуына ықпал етпек. 

Бұл ретте екінші деңгейлі банктер қандай деректерді жариялай алатынын Ұлттық банк шешеді. Сол кезде қолма-қол емес төлемді дамытуға көмектесетін тағы да 10-15 стартап пайда болады. 

Айта кетейік, мемлекеттік органдар  да анда-санда өз деректерін ашады. Бірақ Олжас Құндақбаевтың айтуынша, оған қол жеткізу үшін уақытың мен қаржыны шығындап, бюрократияның сан сатысынан өтуің керек. Осы себепті жеке компаниялар мемлекеттік органдардың дерекқорымен жұмыс істеуден бас тартады.


49546 просмотров

Куда уходят деньги состоятельных казахстанцев

И как работает private banking в нашей стране

Фото: Shutterstock.com

Объем депозитов в иностранной валюте с начала года упал на 20,4%, до 7,1 трлн в тенговом эквиваленте. При этом вклады в нацвалюте увеличились всего на 5,1%.

Объем счетов в национальной валюте сегодня составляет 10,1 трлн тенге. Эти данные говорят о том, что регулятор добивается успеха в дедолларизации экономики. Во всяком случае, в этом уверены в Ассоциации финансистов Казахстана. Более того, в стране наблюдается приток, а не отток капитала, говорят в АФК.

«Долларизация депозитов снизилась с 48,4 до 41,5%, достигнув минимального значения за последние пять лет. Вместе с тем с начала года отмечается общее снижение вкладов физлиц – на 221,2 млрд тенге... Согласно предварительной оценке платежного баланса, по итогам I квартала чистый приток капитала по ПИИ составил $2,4 млрд», – сообщил эксперт аналитического центра АФК Рамазан Досов.

По данным ассоциации, наибольшее снижение депозитной базы в абсолютном выражении зафиксировано в Jýsan Bank (бывший Цеснабанк). Так, депозиты населения здесь уменьшились на 56,4 млрд тенге. Потери признают и в самом большом банке страны – Народном.

«С января средства физических лиц сократились на 3,4% по сравнению с 2018 годом, в основном из-за частичного снятия клиентами банка сбережений для финансирования текущих потребностей», – посетовала глава Народного банка Умут Шаяхметова.

Снижение объема счетов связано не только со скромным уровнем жизни казахстанцев. Дело в том, что Казахстанский фонд гарантирования депозитов на протяжении последних полутора лет стабильно снижал рекомендуемые ставки вознаграждения по вкладам. Однако 8 мая «дочка» Нацбанка объявила о повышении предельной годовой эффективной ставки вознаграждения по срочным и сберегательным депозитам в иностранной валюте, открытым на срок более одного года. Новые условия начнут действовать с 1 июня, и доходность таких сбережений может достигать 2% годовых. Напомним, средняя прибыль долларовых бумаг на фондовом рынке составляет 4%.

«С одной стороны, мы видим отток депозитов, потому что очень низкие ставки, но приток физических лиц в корпоративные облигации очень низкий. Это единичные случаи… Тренд последнего времени – это долларовые облигации Halyk Bank. Таким образом, банк пытается удержать своих VIP-клиентов, которые закрывают валютные депозиты. Бумаги торгуются на МФЦА», – рассказал заместитель председателя правления Казахстанской фондовой биржи Андрей Цалюк.

Продукт действительно не для всех: минимальный объем покупки таких облигаций – $1 млн. В Halyk нашли выход из щепетильной ситуации, поэтому признают проблему. Другие БВУ отрицают отток «очень важных персон». «Для клиентов категории «премьер» при выборе банка ориентиром является надежность и сохранность сбережений. Кроме того, FortePremier предлагает инвестиционные продукты с более высокой доходностью. Инструмент обсуждается с клиентом индивидуально, и условия также индивидуальны», – поделилась руководитель подразделения Premier Banking ForteBank Алия Есжан.

Altyn Bank для удержания клиентов предлагает помимо стандартного пакета (обычно это золотые карты, сейфовое обслуживание, гибридные депозиты в нескольких валютах) специальные курсы конвертации валют. «Будучи членом группы China CITIC Bank, планируем предоставлять нашим клиентам возможности размещения денег на депозиты и приобретения инвестиционных инструментов на китайском рынке», – рассказала подробности директор департамента Private Banking «Status» Altyn Bank Ардак Нурахаева.

В целом перспективы развития персонального банковского обслуживания спикер оценивает позитивно. «Несмотря на общее замедление финансовых рынков, private banking на местном рынке эволюционирует и востребованность услуг постепенно растет.
Также немаловажную роль играет предложение высокотехнологичных решений для взыскательных клиентов», – отметила представитель Altyn Bank.

В Forte ситуацию в элитном сегменте оценивают более критично.

«Для того чтобы private banking заработал в полной мере, как в ведущих европейских или азиатских странах, необходимо развивать фондовый рынок, серьезно растить крупный бизнес, вливать капиталы в передовые индустрии и технологии. Ну и, конечно, необходима экономическая и политическая стабильность в стране», – уверена Алия Есжан.

Глава аналитического центра Ассоциации финансистов Казахстана не драматизирует ситуацию и приводит статистику: «Если посмотреть на структуру вкладов в инвалюте, то можно отметить опережающий темп снижения корпоративных вкладов (-30%) над депозитами населения (-9,1%)».

Категория депозита Предельная годовая эффективная ставка вознаграждения*
Несрочные депозиты в иностранной валюте 1%
Срочные депозиты в иностранной валюте  
до 12 месяцев 1%
12 месяцев и более 2%
Сберегательные депозиты в иностранной валюте  
до 12 месяцев 1%
12 месяцев и более 2%

 

* - рекомендуемые ставки вознаграждения

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Читайте нас в TELEGRAM | https://t.me/kursivkz

Вопрос дня

Архив опросов

Депозиты в какой валюте вы предпочитаете?

Варианты

d1fHAmG5BPI.jpg

Цифра дня

старше 20 лет
половина продаваемых авто в Казахстане

Цитата дня

Земля должна принадлежать тем, кто на ней работает. Земля иностранцам продаваться не будет. Это моя принципиальная позиция

Касым-Жомарт Токаев
президент Республики Казахстан

Спецпроекты

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Биржевой навигатор от Freedom Finance

Биржевой навигатор от Freedom Finance


KAZATOMPROM - IPO уранового гиганта
Новый Курс - все о мире инвестиций

Банк Хоум Кредит

Home Credit Bank


Новый Курс - все о мире инвестиций
Новый Курс - все о мире инвестиций